නව සතියක්, නව කෙටුම්පත් නීතියක් සහ සැලකිය යුතු අභියෝග මාලාවක් කරළියට පැමිණ ඇත.
ඔක්තෝබර් 2 වන දින ගැසට් කරන ලද සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ (POC) පනත් කෙටුම්පතේ 45 වන වගන්තිය මගින්, මහේස්ත්‍රාත් නියෝගයක් මත “අගුලු දැමීමේ හෝ සංකේතන (Encryption) සේවා සපයන ඕනෑම තැනැත්තෙකුට” එම සේවාව අගුලු හැර, සතුව ඇති දත්ත ලබා දෙන ලෙස නියෝග කිරීමට ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරීවරයෙකුට බලය පවරයි. මෙය ප්‍රායෝගිකව හැඳින්විය හැක්කේ, ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ (PSTA) පනත් කෙටුම්පතේ පළමු කෙටුම්පතට එකතු කර තිබූ, පසුව එයින් ඉවත් කර, දැන් ආපසු පැමිණ ඇති එහි තිබූ 55 වන වගන්තියයි.
පෙබරවාරි මාසයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ නියෝජිතයන් 7 දෙනෙකු එම වගන්තිය ඇතුළු තවත් දේවල් පිළිබඳව කනස්සල්ල පළ කිරීමෙන් පසු, සංශෝධිත PSTA පනත මගින් එම බලතල සහ විදුලි සංදේශ හා අන්තර්ජාල සමාගම්වලින් දත්ත ඉල්ලා සිටීමේ ඉල්ලීම් ඉවත් කර ගන්නා ලදී. එහෙත්, සංශෝධිත PSTA පනත විවේචන හමුවේ අතහැර දැමූ එම දේම, දැන් සංවිධානාත්මක අපරාධ නීතියක් තුළට නැවත මතුවී පැමිණ තිබීම සැලකිය යුතු කරුණකි.
මීට අදාළව, පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන ලද සංශෝධිත PSTA පනත් කෙටුම්පත, එය සලකා බැලීමට පත් කරන ලද කමිටුව එකඟ වූ කරුණුවලින් – විශේෂයෙන්ම ඇප ලබා දීම සහ රඳවා තබා ගැනීම දීර්ඝ කිරීම සම්බන්ධයෙන් – විශාල වශයෙන් බැහැර වී ඇති බව ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමයේ (BASL) හිටපු සභාපති සාලිය පීරිස් මහතා සඳහන් කළ බව මාධ්‍ය වාර්තා කළේය.
මෙම නව POC පනත ද, අගෝස්තු මාසයේ සිට මෙම ආණ්ඩුව යටතේ සිදුවන නීති සම්පාදනය පිළිබඳව මා විසින් පෙන්වා දී ඇති කරුණටම ගැලපේ. එනම්, එක් පනත් කෙටුම්පතකට විවේචන මතුවීමටත් පෙර තවත් කෙටුම්පතක් ඉදිරිපත් කරමින්, අයිතිවාසිකම් කප්පාදු කරන සහ ආක්‍රමණශීලී බලතල එක පෙළට වේගයෙන් එක් කෙටුම්පතකින් තවත් කෙටුම්පතකට මාරු කරමින්, සමස්ත ක්‍රියාවලියම අධ්‍යයනය කිරීමට කිසිවෙකුට ප්‍රමාණවත් කාලයක්, ශක්තියක් හෝ ක්‍රමයක් ඉතිරි නොකිරීමයි.
මෙය ඉතා වෙහෙසකර වන අතර, වැඩියෙන් ම සිදුවන්නේද එයම බව පෙනී යයි. මීට පෙර සම්මත කර ගත් ඔන්ලයින් සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ පනතද (OSA) එකතු වූ විට, සුළුතර ජනකොටස් ඉලක්ක කරමින්, විරුද්ධ මත දියාරු කරමින්, ඉතා අශෝබන ලෙස කෙටුම්පත් කර ඇති සහ පවතින අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂාවන්ට කිසිසේත්ම නොගැලපෙන, අයිතිවාසිකම් කප්පාදු කරන සහ හානිකර නීතිවල නිමාවකින් තොර ගංවතුරකට අප මුහුණ දී සිටිමු.
රාජපක්ෂ යුගයේ යෝජනා කළ, ගෙන ආ පන්නයේ හානිකර ප්‍රතිපත්ති නැවත ක්‍රියාත්මක කිරීමට අමුතු උනන්දුවකින් සිටින ආණ්ඩුවකට ලෝක බැංකුව වැනි බහුපාර්ශ්වික ආයතන කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව අරමුදල් සපයන අතරතුර, සිවිල් සමාජයට මෙම සෑම නව නීතිමය උපකරණයක්ම කියවීමට, අර්ථ නිරූපණය කිරීමට සහ අභියෝග කිරීමට සිදුවී ඇත. මෙයින් අවසානයේදී සිදුවන්නේ සුළුතරයන්ට, විරුද්ධ මතධාරීන්ට සහ සමස්තයක් ලෙස ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට බලපාන පෙර නොවූ විරූ ‘නිරීක්ෂණ ව්‍යුහයන්’ නිර්මාණය වීමේ දැඩි අවදානමක් ඇති වීමයි.
මෙම POC පනත, සංවිධානාත්මක අපරාධවලට එරෙහි එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතියේ (UN Convention against Transnational Organised Crime) වචන මාලාව ණයට ගන්නා නමුත් එය දේශීය ක්‍රියාකාරකම් සඳහා යොදා ගනී. එහිදී සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායමක් ලෙස අර්ථ දක්වන්නේ, විධිමත් තත්ත්වයන් කිසිවක් අවශ්‍ය නොවී, යම් කාල සීමාවක් පුරා එකට එක්ව කටයුතු කරන පුද්ගලයන් 3 දෙනෙකු හෝ වැඩි පිරිසකි. ඔවුන්ගේ අරමුණ “මූල්‍යමය හෝ වෙනත් ද්‍රව්‍යමය ප්‍රතිලාභයක්” ලැබීම වන අතර, 66 වන වගන්තිය මගින් එම ප්‍රතිලාභය “සේවාවන් ඇතුළුව” ඕනෑම වාසියක් දක්වා පුළුල් කරයි.
පළමු උපලේඛනයේ ඇති වැරදි 53 න් එකක් හෝ අවුරුදු 4 කට වැඩි කාලයකින් දඬුවම් ලැබිය හැකි ඕනෑම වරදක් බරපතල අපරාධයක් ලෙස සැලකේ. වරෙන්තු නොමැතිව සිදුකරන සෝදිසි කිරීම්, සේවා සපයන්නන්ට නියෝග නිරන්තරයෙන් නිකුත් කිරීම, සන්නිවේදනයන් හී ආරක්ෂාව බිඳ දැමීම් සහ විකේතනය කිරීම් සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ ‘සාධාරණ සැකයක්’ පමණි. එබැවින්, රජය විවේචනය කරන පුද්ගලයන් තිදෙනෙකු සිටින WhatsApp සමූහයක් පමණක් හේතුවෙන් එය අපරාධ කණ්ඩායමක් බවට පත් නොවූවත්, එය නීතිමය පරීක්ෂාවකට ලක් කිරීමට බලධාරීන්ට හැකි වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතී.
පැරණි වයින්, අලුත් බෝතලයක
PSTA කෙටුම්පතේ 15 වන වගන්තියේ සඳහන් වූ, වසර 7ක් දක්වා සිරදඬුවම් ලැබිය හැකි තොරතුරු වාර්තා කිරීමේ වගකීම, “ඕනෑම රහස්‍යතා බැඳීමක් නොසලකා” අනුකූල විය යුතු බව පවසමින් කිසිදු ව්‍යතිරේකයකින් තොරව 65 වන වගන්තිය ලෙස නැවත පැමිණේ. නමුත් සංශෝධිත PSTA පනත මගින් නීත්‍යානුකූලව ආරක්ෂා කරන ලද, වෘත්තීයමය වශයෙන් රහසිගත සහ ස්වයං-අපරාධකාරී තොරතුරු ඉවත් කර තිබුණි. රහස්‍ය තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමේ වරද 14 සහ 56 යන වගන්තිවල අනුරූප ලෙස දක්වා ඇත.
මීට අමතරව, විධායක රඳවා තබා ගැනීම්ද නැවත පැමිණ තිබේ. එනම්, ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට වරකට මාස 2 බැගින් සහ මුළු වසර 1ක් දක්වා රඳවා තබා ගැනීමේ නියෝග (Detention Orders) නිකුත් කළ හැකි අතර (21 වන වගන්තිය), පළමු වරට අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ විට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට සිදුවන්නේ එයට “ක්‍රියාත්මක වන පරිදි නියෝගයක් කිරීමට” උපදෙස් දීමට සිදුවීමයි (20(3)(a) වගන්තිය).
තවද IV වන කොටස මගින් පොලිසියට ලබා දෙන පාපොච්චාරණ තහනම් කරන නීති ඉවත් කරන අතර, එය ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ ප්‍රතිරාවයකි. වෘත්තීය රහස් හෙළි කිරීමට බල කළ හැකි විට, මහේස්ත්‍රාත්වරයා රඳවා තබා ගැනීම් අනුමත කිරීමට යොමු කළ විට සහ පොලිසියට දෙන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගත හැකි විට නිහඬව සිටීමේ අයිතිය, නිදහස සහ සාධාරණ නඩු විභාගයක් ලැබීමේ අයිතිය කෙසේ ඉතිරි වේද යන්න සිතාගත නොහැක. මෙයින් විරුද්ධ මත දරන්නෙකුට ඉතිරි වන්නේ විධායකය අවසර දෙන තරම් අයිතිවාසිකම් ප්‍රමාණයක් පමණි.
සංක්ෂිප්තව කිවහොත්, වඩාත්ම උණුසුම් මාතෘකා වන විකේතනය, අනාවරණය කිරීම සහ රඳවා තබා ගැනීම යන අංශවලදී PSTA පනතේ නරකම හා ආරක්ෂා කළ නොහැකිම අංගයන් සමඟ ඇති සමානකම පුදුම සහගත සහ පැහැදිලි එකකි. මෙහිදී කවුරුන් කාගෙන් පිටපත් කළේද සහ ඇයි යන්න නොදන්නා වුවද, මෙයින් පැහැදිලිව හෙළි වන්නේ අන්තර්ක්‍රියා නිර්මාණ දෝෂයයි. එනම්, එක් නීතියකින් ඉවත් කරන ලද බලතලයක් සරලවම තවත් නීතියකට මාරු වන අතර, එක් ප්‍රඥප්තියක ප්‍රතික්ෂේප වූ බලතල මඟපෙන්වන සැලැස්මක් මෙන් මීළඟ ප්‍රඥප්තිය කරා රැගෙන යන බව පෙනේ.
ආරක්ෂිත පණිවිඩ හුවමාරුව සහ සංකේතනයට (Encryption) ආරක්ෂා කළ නොහැකි දේ
මෙය රහසිගතව සිදුකිරීමට තැත් කරන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පසුබැසීමක් හැර වෙන කිසිවක් නොවේ. ආරක්ෂිත පණිවුඩකරණය සහ සංකේතනයට ආරක්ෂා කළ නොහැකි වූ විට මාධ්‍යවේදීන්, ක්‍රියාකාරීකයන්, විරුද්ධ මතධාරීන් සහ තොරතුරු අනාවරණය කරන්නන් (Whistle-blowers) සඳහා වන කනස්සල්ල වන්නේ, WhatsApp හෝ Signal වැනි E2EE යෙදුම් පොලිසියට බිඳ දැමිය හැකිවීම පමණක් නොවේ. සැබෑ අවදානම ඇත්තේ සංකේතනය කරන ලද මාර්ගයෙන් පිටත ඇති සියල්ල තුළය. එනම් ක්ලවුඩ් හි ඇති කතාබස් පිටපත් (Cloud copies), දුරකථන සහ මානව සම්බන්ධතා සහ මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබද සංවිධානයක ගිණුම් පාලනය කරන තොරතුරු තාක්ෂණ කොන්ත්‍රාත්කරු දක්වා වූ දේවල්ය. ඊට අමතරව කතාබහේ අනෙක් පස සිටින පුද්ගලයා ද අවදානමට ලක් විය හැකිය.
විශ්වාස කළ නොහැකි අයුරින් 65 වන වගන්තිය මගින් ඔවුන් දන්නා දේ පොලිසියට පවසන ලෙස බල කරයි. 44(4) වගන්තිය එකතු කරමින් සඳහන් කරන්නේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකුට මහේස්ත්‍රාත් අවසරයකින් තොරව කතා කළේ කාටද සහ කොතැන සිටද යන්න ලබා ගත හැකි බවයි.
පාසල් දෙමාපිය, වැඩමුළුවකට පසු, සේවා ස්ථාන ගොසිප්, ජිම්, සමකාලීන සිදුවීම් හෝ අසල්වැසි WhatsApp කණ්ඩායමකට තමන්ගෙන් නොඅසාම එකතු කරනු ලැබූ අන්තර්ගතයක් ඕනෑම කෙනෙකුට, චැට් කණ්ඩායමක සාමාජිකත්වය කොතරම් නිදහස් දැයි හොඳින් වැටහේ. දන්නා/ නොදන්නා සාමාජිකයන් සමඟ පැවැත්වෙන “ඔන්ලයින් රැස්වීම්” අපරාධ කණ්ඩායමකට අයත්වීමේ සාක්ෂි ලෙස සැලකෙන විට මෙය වැදගත් වේ. එවිට විමර්ශනයක් ගැන කිසිවිටෙක නොදැන සිටි, තමන්ට නොකියන දෙයකට අභියෝග කළ නොහැකි අය, දැනුම්දීමක් නැති, කාල සීමාවක් නැති, සමාලෝචනයක් නැති, පුළුල් සහ ආක්‍රමණශීලී නිරීක්ෂණ දැලකට හසුවිය හැක.
අල්ලස් හා දූෂණ විරෝධී පනත සහ අපරාධවලින් ලැබෙන ආදායම් පනත (Proceeds of Crime Act) දැනටමත් මීට සමාන නියෝග සඳහා ඉඩ ලබා දී ඇත. මෙම POC පනත් කෙටුම්පත වත්මන් ස්වරූපයෙන් ඉදිරියට ගියහොත්, අනාගතයේදී විමර්ශකයෙකුට දුර්වලම ආරක්ෂක විධිවිධාන සහිත ඕනෑම ප්‍රඥප්තියක් තෝරා ගැනීමට හැකි වනු ඇත. පුද්ගලික දත්ත ආරක්ෂණ පනත (PDPA) මගින් ද කිසිදු රැකවරණයක් නොලැබේ, මන්ද පනත් කෙටුම්පත එය සඳහන් නොකරන හෝ විස්ථාපනය නොකරන අතර, කිසිදු අරමුණු සීමාවක්, දත්ත රඳවා ගැනීමේ නීතියක්, නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමෙන් පසු දත්ත මකා දැමීමක් හෝ බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයාට දැනුම් දීමක් සපයන්නේ නැත.
ප්‍රධාන සමාජ මාධ්‍ය සහ තාක්ෂණික සමාගම්ද මීට අනුකූල නොවනු ඇත, මන්ද E2EE සේවාවන් සතුව සංකේතන යතුරු (Keys) නොමැති බැවින් 45 වන වගන්තිය යටතේ නියෝගයක් පිළිපැදීම හෝ පසුපස දොරටු (backdoors) සැපයීම මගින් නිෂ්පාදනය මූලික වශයෙන් වෙනස් කිරීම කළ නොහැකි බැවිනි. වෙනත් රටවල, ප්‍රධාන තාක්ෂණික සපයන්නන් සියල්ලම මෙම ප්‍රවේශය ලබා දීමට එරෙහිව ඉවත් වීමේ තර්ජන කර හෝ තෝරාගෙන ඇත.
එක්සත් රාජධානියේ ඔන්ලයින් සුරක්ෂිතතා පනත හේතුවෙන් “නියත වශයෙන්ම 100% ක්ම ඉවත් වන” බව Signal හි සභාපති ප්‍රකාශ කළේය, Apple සමාගම බ්‍රිතාන්‍ය පරිශීලකයන්ගෙන් සංකේතනය කළ iCloud 2025 දී ඉවත් කර ගත්තේ ප්‍රවේශය ඉල්ලා සිටීමෙන් පසුවය, සංකේතනය බිඳ දැමීමට පැවසුවහොත් “WhatsApp යනු ඇත” යැයි WhatsApp 2024 දී දිල්ලි මහාධිකරණයට ප්‍රකාශ කළේය. බ්‍රසීලය අධිකරණ නියෝග සම්බන්ධ දිගු සටනකදී WhatsApp තාවකාලිකව අවහිර කළේය. ශ්‍රී ලංකාවට මොවුන්ගෙන් කිසිවෙකුට හෝ සාපේක්ෂව අඩු බලපෑම්කාරී ශක්තියක් ඇති බැවින්, සිදුවිය හැකි ආසන්නතම ප්‍රතිඵලය වන්නේ සමාගම් මත පීඩනය යෙදීම සහ එය අසාර්ථක වූ විට 2018 සහ 2019 වසරවල මෙන් වේදිකා අවහිර කිරීමයි (blocks). එහිදී සාමාන්‍ය පරිශීලකයන් කතා කිරීමට, බෙදා ගැනීමට සහ දැනුවත්ව සිටීමට ඇති මාධ්‍ය අහිමි වන අතර, ස්වල්ප දෙනෙක් ඉලක්ක කළ බලයක් සඳහා දඬුවම් විඳීමට සිදුවේ.
වාග් විලාසය, සංගම් සහ මූලික මූලධර්ම
අපරාධ කණ්ඩායමකට අයත් වන්නේ කවුරුන්ද යන්න තීරණය කිරීමේදී අධිකරණයකට “භෞතික හෝ ඔන්ලයින් රැස්වීම්”, මිනිසුන් භාවිතා කරන “භාෂාව” සහ “ඕනෑම සාක්ෂියක් මගින්” හඳුනා ගැනීම යනාදිය බරපතල ලෙස සැලකිය හැකි අතර, එහිදී වසර 5 සිට 20 දක්වා සිරදඬුවම් ලැබිය හැකිය. රැස්වීමකට යාම, මිතුරෙකුට පණිවුඩයක් යැවීම හෝ විශේෂිත වචන මාලාවක් භාවිත කිරීම (විශේෂයෙන් දෙමළ භාෂාවෙන් නම්, එය පෙරනිමියෙන් තේරුම් ගැනීමට හෝ කතා කිරීමට නොහැකි බුද්ධි අංශ, පොලිසිය සහ අදාළ සේවාවන්හි නියුතු අයට වැරදි ලෙස අර්ථ නිරූපණය වීමේ අවදානමක් ඇත) වරදක් නොවන්නේ වුවද අපරාධ කණ්ඩායමකට අයත් වීමේ සම්භාවිතා සාක්ෂියක් බවට පත්වේ.
මෙහි අදහස වන්නේ දෛනික ජීවිතයේ කොටසක් වන රැස්වීමේ නිදහස, කතාබස් සහ සන්නිවේදන පුරුදු පසුකාලීනව එකතු කර සාමාජිකත්වයේ සාක්ෂි ලෙස කියවිය හැකි බවයි. එමගින් තම දෛනික ක්‍රියාවන්ගෙන් කුමන එකක් කවරදාක හෝ තමන්ට එරෙහිව භාවිතා වේද යන්න කලින් දැන ගැනීමට මිනිසුන්ට නොහැකි වේ.
අවසරයකින් තොරව අධිකරණ කටයුතු වාර්තා කිරීම තහනම් කිරීම සහ පොලිස් කණ්ඩායමක් පරීක්ෂා කරන බව හෙළි කිරීම තහනම් කිරීම මෙම ගැටලුව තවත් සංකීර්ණ කළ හැකිය. ඒ හරහා මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයක සිදු වූයේ කුමක්දැයි පළමුව අවසර ලබා ගැනීමකින් තොරව පාඨකයන්ට කිව නොහැකි අධිකරණ වාර්තාකරුවෙකුට හෝ පොලිස් කණ්ඩායමක් පරීක්ෂා කරන බව තහවුරු කළ නොහැකි කර්තෘවරයෙකුට මුහුණ දීමට සිදු වන අතර, අවසානයේ මහජනතාවට වඩාත්ම බලපාන නඩු පිළිබඳව වඩාත්ම අඩු තොරතුරු ප්‍රමාණයක් දැන ගැනීමට සිදුවේ.
ඔන්ලයින් සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ පනත, PSTA සහ යෝජිත මර්දනකාරී NGO නීතිය මත ස්ථර ලෙස ගොඩනගා ඇති මෙය, අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම සහ සංවිධානය වීමේ නිදහස මත දැවැන්ත අවදානමක් තබනු ලබයි. ලාභ අපේක්ෂිත සංවිධානාත්මක අපරාධ මැඩපැවැත්වීමේ අරමුණ නීත්‍යානුකූල වුවද, එහි ක්‍රමවේද පැහැදිලි හෝ සමානුපාතික නොවන අතර, දක්ෂ විමර්ශන සහ නඩු පැවරීම්වලට වඩා දැඩි බියක් ඇති කරමින් පාලනය කිරීමට ඉඩ සලසයි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මාර්ගෝපදේශවලට සාපේක්ෂව පවතින අඩුපාඩු
ශ්‍රී ලංකාව 2006 දී සංවිධානාත්මක අන්තර්ජාතික අපරාධවලට එරෙහි එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතිය අනුමත කළත්, එයට අනුකූලව නීති සම්පාදනය කරන රාජ්‍යයකින් එක්සත් ජාතීන්ගේම 2022 ඉදිරිපත් කළ ‘මාර්ගෝපදේශන පත්‍රිකාව’ මගින් බලාපොරොත්තු වන දෙයට මෙම පනත් කෙටුම්පත කරන්නේ ආසන්න වශයෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ දෙයකි. සම්මුතිය “දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන් තුරන් කිරීමට, විරෝධතා සහ සංවිධාන ක්‍රියාකාරකම් අපරාධකරණයට හෝ සමාජ ක්‍රියාකාරී කණ්ඩායම් තහනම් කිරීමට අනියමක් ලෙස” භාවිත නොකළ යුතු බව එම පත්‍රිකාව අවදාරණය කරයි.
එහෙත් 66 වන වගන්තිය “සේවා ඇතුළුව” ඕනෑම වාසියකට ප්‍රතිලාභය පුළුල් කරන අතර, කෙටුම්පතේ ආරක්ෂක වගන්තියක් (Saving clause) නැත. “සහභාගිත්වය හෝ සම්බන්ධතාව පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් ලෙස පැහැදිලි සංකල්ප” අවශ්‍ය බව පත්‍රිකාව කියයි. එහෙත් 4(2) වගන්තිය භාෂාව සහ ඔන්ලයින් රැස්වීම් අනුව සාමාජිකත්වය අනුමාන කරයි. නිරීක්ෂණය සමානුපාතික විය යුතු බවත්, පසුව දැනුම් දිය යුතු බවත්, අදාළ නියෝජිතයන්ට වැරදි සිදුකිරීමට පොළඹවන්නට ඉඩ නොදිය යුතු බවත් පත්‍රිකාව බලාපොරොත්තු වේ. එහෙත් 44(4) සහ 45 වගන්තිවල සමානුපාතිකත්ව පරීක්ෂණයක් නැති අතර, කෙටුම්පතේ දැනුම්දීමක් හෝ පොළඹවා ගැනීමට එරෙහි තහනමක් හෝ නොමැත.
අගෝස්තු මාසයේදී, පුරවැසියන්ට සහ සංවිධානවලට අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට, සංවිධානය වීමට ඇති අයිතිය සහ අරමුදල් සම්බන්ධ අඩුම තරමින් නීති සහ කෙටුම්පත් හතක් නිරීක්ෂණය කළෙමි. POC පනත් කෙටුම්පත අටවැන්න වන අතර, මෙම රජයේ සැබෑ අභිප්‍රාය පිළිබඳ අවබෝධයක් එයින් ලැබේ. මෙතරම් දුර්වල කෙටුම්පත්කරණයක්, මෙතරම් පුළුල් සහ පුනරාවර්තන බලතල සහ බර සැමවිටම එකම කුඩා පිරිසක් මත පැටවීම අහඹු සිදුවීමක් ලෙස සැලකීම අපහසුය.
එමෙන්ම සෑම නීතියක්ම ඊළඟ නීතිය පහසු කරන අතර, ඒ සියල්ලම අවසන් වන්නේ සර්වබලධාරී විධායකයේ අණසකට යටත්වය. මෙය රජය මැතිවරණයේදී අහෝසි කරන බවට පොරොන්දු වූ, එහෙත් තවමත් අහෝසි නොකළ එම ධුරයමය. එබැවින් POC පනත් කෙටුම්පත වත්මන් ස්වරූපයෙන්ම සම්මත වුවහොත්, අනාගතය අතිශයින් අඳුරුය.
රාජපක්ෂලා යටතේ මෙයට ආසන්න යමක් සිදුවුවා නම් ඊට වඩා ඉහළින් අනතුරු සීනු නාද වන්නට ඉඩ තිබුණු බව මගේ තර්කයයි. ඒ අනුව, “ක්‍රමය වෙනස් කිරීම” යන මතුපිට ආලේපය යටතේ කොතරම් දේ වේගයෙන් ඉදිරියට යාමට ඉඩ දී ඇත්ද යන්නට දැනට පවතින සාපේක්ෂ නිශ්ශබ්දතාවම එක් ප්‍රධාන මිනුම්දණ්ඩකි.
ආචාර්ය සංජන හත්තොටුව විසින් ලියන ලද ‘Decryption, disclosure and detention: What the Prevention of Organised Crimes Bill brings back‘ ලිපියේ සිංහල අනුවාදයක් වන අතර, මෙම සිංහල අනුවාදය කියැවීමේදී යම් අපහසුතාවයක් වන්නේනම් කරුණාකර මුල් ඉංග්‍රීසි පිටපත පරිශීලනය කිරීමට කාරුණික වන්න (සිංහල අනුවදාය GenAI වන අතර පසුව අප විසින් සංස්කරණය කර ඇත)
